Hoogbegaafd en pas op latere leeftijd ontdekt: hoe herken je het als volwassene?

Linkoverzicht voor plaatsing:

Je hebt altijd het gevoel gehad dat je net even anders in elkaar zit. Je denkt sneller dan de mensen om je heen, verveelt je snel in gesprekken die te lang over hetzelfde gaan en vraagt je regelmatig af waarom anderen dingen niet zien die voor jou zo logisch zijn. Op school ging het misschien wel goed, of juist helemaal niet. En nu, als volwassene, loop je nog steeds tegen datzelfde gevoel aan: ik pas ergens niet helemaal in.

Voor veel mensen komt het besef pas laat. Soms omdat een kind wordt getest en de puzzelstukjes ineens op hun plek vallen. Soms omdat een burn-out of een vastgelopen loopbaan dwingt tot zelfonderzoek. Hoogbegaafdheid bij volwassenen is lang onderbelicht gebleven, en dat maakt het herkennen ervan lastig.

Waarom hoogbegaafdheid vaak over het hoofd wordt gezien

Het beeld dat de meeste mensen van hoogbegaafdheid hebben, klopt maar half. We denken aan het kind dat alles onthoudt, klassen overslaat en later hoogleraar wordt. Maar hoogbegaafdheid gaat niet alleen over een hoog IQ. Het gaat ook over intensiteit: sterk voelen, veel waarnemen, diep nadenken en een grote behoefte aan autonomie.

Juist die kant blijft vaak onzichtbaar. Een volwassene die zich aanpast, die heeft geleerd om niet te veel op te vallen, wordt zelden herkend als hoogbegaafd. Vrouwen zijn hierin extra goed, en betalen daar vaak een prijs voor in de vorm van vermoeidheid, twijfel aan zichzelf en het gevoel dat ze te veel zijn.

Kenmerken die je bij jezelf kunt herkennen

Er is geen checklist die je kunt afvinken om zeker te weten of je hoogbegaafd bent. Wel zijn er patronen die vaak terugkomen. Herken je jezelf in een groot deel hiervan, dan is het de moeite waard om er verder in te duiken:

  • Je denkt in grote lijnen en verbanden, en hebt moeite met stapsgewijze uitleg die je zelf al lang begrepen hebt.
  • Je hebt een sterk rechtvaardigheidsgevoel en kunt slecht tegen onzin, oneerlijkheid of regels zonder reden.
  • Je voelt intens: blijdschap, verdriet en boosheid komen harder binnen dan bij anderen.
  • Je bent perfectionistisch, maar tegelijk bang om te falen. Soms begin je daardoor niet eens aan iets.
  • Je hebt veel interesses en verdiept je grondig in wat je pakt, om het daarna soms weer los te laten.
  • Je voelt je vaak eenzaam, ook in gezelschap, omdat gesprekken zelden echt de diepte in gaan.

Een uitgebreider overzicht van de kenmerken van hoogbegaafdheid bij volwassenen vind je bij IEKU, waar ook wordt uitgelegd hoe deze kenmerken zich verhouden tot hooggevoeligheid en intensiteit.

Wat het met je doet als je het laat ontdekt

De herkenning is voor veel mensen een opluchting. Eindelijk een verklaring voor het gevoel altijd anders te zijn. Maar daarna komt vaak ook rouw. Om de schooljaren waarin je onderpresteerde omdat niemand je uitdaagde. Om de banen waarin je vastliep terwijl je collega’s je juist lastig vonden. Om de relaties waarin je jezelf kleiner maakte dan je bent.

Het helpt om te weten dat je hierin niet alleen bent. Veel volwassenen ontdekken hun hoogbegaafdheid pas na hun dertigste of veertigste, meestal via een kind of via therapie. En het is nooit te laat om er iets mee te doen.

Ben ik hoogbegaafd? Zo kom je erachter

De vraag ben ik hoogbegaafd laat zich niet met een online quiz beantwoorden. Een IQ-test bij een psycholoog geeft een getal, maar zegt weinig over hoe je in het leven staat. Belangrijker is dat je jezelf leert begrijpen: waarom je reageert zoals je reageert, waar je energie van krijgt en wat je nodig hebt om goed te functioneren.

Praat erover met iemand die er verstand van heeft. Lees ervaringsverhalen van andere laat-ontdekte hoogbegaafden. En geef jezelf de ruimte om niet meteen alles op orde te hebben. Het begrijpen van je eigen hoogbegaafdheid is geen eindpunt, maar het begin van een leven dat beter bij je past.

Tot slot

Hoogbegaafd zijn is geen label om mee te pronken en geen probleem dat opgelost moet worden. Het is een manier van zijn die om begrip vraagt, allereerst van jezelf. Wie zichzelf laat kent, kan alsnog leren om eigen keuzes te maken die passen bij wie je werkelijk bent. En dat is precies waar het om gaat.

/door

Dit zijn de kenmerken van hoogbegaafdheid

In Nederland is zo’n 2.5% van bevolking hoogbegaafd, dit komt neer op ongeveer 430.000 mensen. Het is hierdoor erg speciaal en bijzonder. Het kan zijn dat je zelf hoogbegaafd bent of dat je iemand kent. Maar niet iedereen weet nog of ze wel of niet hoogbegaafd zijn, dit kan komen doordat je er nog niet achter bent gekomen. Er zijn namelijk erg veel verschillende kenmerken, en niet iedereen heeft dezelfde kenmerken waardoor het extra lastig is. Daarom hebben we in deze blog de kenmerken in een rijtje gezet. 

Wat is hoogbegaafdheid? 

Als je hoogbegaafd bent, ben je bijzonder. Het komt namelijk niet heel veel voor, zo’n 2.5% van de bevolking is hoogbegaafd. Iedereen die hoogbegaafd is heeft verschillende kenmerken, maar het kan ook zijn dat je er nog niet achter bent. Hierdoor kan je verschillende testen mee doen.

Kenmerken hoogbegaafdheid

Er zijn erg veel verschillende kenmerken die je kan hebben als je hoogbegaafd bent, maar doordat er zoveel verschillende kenmerken zijn kan het zo zijn dat je nog niet weet of je hoogbegaafd bent. Daarom hebben we hier de meest voorkomende kenmerken voor je onder elkaar gezet. 

  • Intelligentie, als je hoogbegaafd bent is er een grote kans dat je erg intelligent bent. Dit kan je ook op jonge leeftijd al erg goed merken, als een kind intelligenter is dan zijn of haar leeftijdgenootjes, is er een grote kans dat hij of zij hoogbegaafd is. 
  • Vaak zijn hoogbegaafde mensen ook heel erg creatief.
  • Op jonge leeftijd kan je ook merken dat kinderen hoogbegaafd zijn, dit kan je merken doordat kinderen een grotere woordenschat hebben en langere zinnen praten dan de leeftijdgenootjes.
  • Ook hebben mensen die hoogbegaafd zijn erg veel algemene kennis, dit komt doordat ze van alles willen weten en dat dus ook opslaan. Hierdoor weten ze erg veel.

Hiernaast zijn erg veel meer kenmerken maar dit zijn de meest voorkomende. 

Hoe weet je of je hoogbegaafd bent? 

Om er achter te komen of je hoogbegaafd bent kan je een hoogbegaafd test doen, hiermee kom je er achter of je hoogbegaafd bent of niet. Je kan zo’n hoogbegaafd test doen bij bijvoorbeeld Gifted People, maar je kan het ook op school of online doen. Er worden dan allerlei vragen gesteld, aan de hand van die uitkomsten wordt er bekend gemaakt of je hoogbegaafd bent of niet. Ken jij iemand die hoogbegaafd is? 

/door